Het kan altijd erger

Zo zou ik niet willen ruilen met de jongeren die het geluk hadden de Volendamse cafébrand te overleven. Velen van hen hebben er zware derdegraads brandwonden aan overgehouden, sommigen zelfs in het gezicht. Oké, ze hoeven zich niet druk te maken dat het haar door de chemo uit gaat vallen en houden zich ook niet angstig bezig met de vraag of hun tumormarkers weer omhoog zijn geschoten, maar ruilen met ze: nee.

Het hebben van kanker kunnen de meeste van ons nog wel verbergen en als we ons best doen, vallen we niet op in de menigte. Met een door brand gesmolten gezicht val je altijd op. Mensen kijken altijd. Vooral op straat of in winkels lijkt me dat heel erg. Ook al wil je het niet, als voorbijganger kijk je toch even wat langer, misschien met een verschrikte blik om vervolgens weer snel voor je uit te staren.

Laatst zag ik zo’n jongen op tv. Patrick had het over de pijn die hij jaren na de noodlottige brand nog steeds voelde (verbrande huid schijnt vreselijk te trekken). Ook had deze twintiger het over het krijgen van een vriendinnetje en dat dat nu toch wel een stuk moeilijker was geworden, “want ja,” zei hij heel begripvol: “wie valt er nou op Freddie Kruger?” Gefascineerd hoorde ik het relaas van Patrick aan en betrapte mezelf op de gedachte dat ik dan toch liever een leven met kanker verkies boven deze droefenis. Het kan altijd erger.

Een vriend van me is doof. Verder is hij best normaal. Het is een uiterst sympathieke, mooie lange jongen, met een goede baan en een fan- tastisch gevoel voor humor. Jaren geleden kwam ik hem tegen tijdens een strooptocht langs de kroegen (ja, dat deed ik toen nog). Hij was – weliswaar bescheiden – aan het dansen op de muziek(!). Ik sprak hem van achteren aan en hij negeerde me. Ik probeerde het nog een keer en weer geen respons. Licht geïrriteerd tikte ik hem op de schouder en wilde weten waarom hij zo onbeleefd was. Hij was helemaal niet onbeleefd, wel doof. Bij de geboorte miste hij een aantal essentiële onderdelen, zoals hij zelf zegt. Hij weet dus niet anders. Hij hoort niks. Mark leeft in een stille rustige wereld. Ja, dat klinkt je misschien goed in de oren en is soms best handig als de bovenbuurvrouw weer eens met d’r hakken over de houten vloer loopt of als je in een volle wachtkamer met krijsende kinderen zit, maar hij mist ook een hoop. Zaken die wij heel gewoon vinden. Mark heeft nog nooit de zee horen ruisen of de vogels horen fluiten.

Als ik vertel dat ik kippenvel krijg van een bepaald liedje, kijkt hij me vreemd aan. Mark weet namelijk niet wat muziek is en wat het met je kan doen. Hij voelt het echter wel en staat altijd dicht bij geluidsboxen zodat hij op de trillingen van de muziek kan dansen. Slimme jongen die Mark. En hoewel hij, ondanks zijn handicap, een volkomen zelfstandig en gelukkig leven leidt en daardoor een voorbeeld is voor velen, zou ik voor geen goud met hem willen ruilen. Het kan altijd erger.

Weer een andere kennis van me heeft MS en dat is al helemaal geen godsgeschenk. Het is vaak erfelijk en je hoeft alleen maar naar het slopende proces bij je ouders te kijken om te zien wat jou nog te wachten staat. Het begint meestal heel onschuldig maar als je pech hebt, eindig je in een elektrische rolstoel met zuurstoffles. Arjan vertelde me over de euthanasie van zijn ma, die net als hij ook MS had en op het laatst een gekozen dood verkoos boven een langzame verstikking. Openlijk biechtte hij op dat hij dezelfde keuze zou maken als het later hem zou overkomen. Hij sleept op dit moment een beetje met z’n linkerbeen, maar als het doorzet – en dat doet MS nu eenmaal – ligt hij straks net
als zijn moeder verlamd op bed te happen naar lucht. Inderdaad, het kan altijd erger.

Levenskunst bestaat uit je geluk afstemmen op je mogelijkheden. Meestal vergelijken we ons op slechte dagen met de mensen die niet ziek zijn en ogenschijnlijk een veel beter en leuker leven hebben. De realiteit is vaak schokkend anders en als we dat eenmaal doorhebben is het makkelijker te accepteren wat je zelf als last hebt meegekregen. Hoe vervelend en deprimerend het soms ook is, bovenstaande levensverhalen laten zien dat je maar beter tevreden kunt zijn met wat je hebt. Tenzij je liever het leven van Patrick, Mark of Arjan verkiest. Maar dat lijkt
me niet.

Slaap lekker vannacht, en morgen ‘GEZOND’ weer op!